Bu yazı mide bulantısı ve utanç ile yazılabilecek türden tek yazım olabilir. Bugünlerde internette yükselen bir öfke dalgası var. Netflix 'in yayınladığı cuties veya orjinal adı ile Mignonnes isimli fransız filmi. Utancın sebebi de konu hakkında bilgi sahibi olarak yazı yazabilmek için filmi izlemek zorunda olmam. Bu film ile ilgili internet dünyasının aşırı tepki verdiğini düşünmüştüm ama bu seferki haklı bir öfke imiş. Bu yazıda sağduyulu insanların söyleyeceği şeyleri tekrarlamayacağım. Bu noktalara parmak basan pek çok Youtube videosu zaten mevcut ve onlara da bir göz atmanızı tavsiye ederim. Sosyolojik olarak nelere yol açabileceğini incelemek istiyorum ve bazı uyarılarım da olacak.
Esasında ana teması mantıklı olan bu film sözde müslüman ve tutucu bir ailenin 11 yaşındaki kızı ile ilgili. Bu kız ailesi ile birlikte Fransada köyden şehire taşınır ve bambaşka bir dünyayı tecrübe etmeye ve meraklanmaya başlar. Bu dünyaya kendisi ile yaşıt bir yarışmayı kazanmak isteyen bir grup dansçı kız da dahildir. Evet 11 yaşındaki bir grup kızın erişkin figürleri ile dans ettiği bir yarışma. Bu şekilde ana karakter de bu grubun da etkisi ile beraber kadınlığa girişini keşfeder ve başına sorunlar da açar. Filmin sonunda ise normal bir 11 yaşındaki kızdan beklenen gibi bir hayata dönüş yapar. Bu şekilde okuyunca hikayenin seksapalite ile fazla alakası yok gibi görünüyor.
Aslında filmin tamamı da bu kızların teşhir edilmesi üzerine kurulu değil. Fakat bilinçli kamera açıları, kız çocuklarının vücutlarını ve nasıl kullandıklarını uzunca göstermesi, giyimleri ve davranışları, bir de üzerine hikayenin bilinçdışı verdiği mesajlarla gerçekten yasaklanmayı hak ediyor. Bazı eleştirmenler bunun tutucuların sorunu olduğunu söylüyor, bazıları Amerikalıların Fransız sanatından anlamadığını söylüyor. Bazı bunun sağ ve sol görüş arasında bir çatışma olduğunu söylüyor. Bazıları sırf kadın yönetmen olduğu için eleştirildiğini söylüyor. Dediğim gibi bu saçmalarıklara da cevap veren akl-ı selim sahibi videolar var. Bana sorarsanız, ben yazarla, yönetmenle veya film ekibi ile veya dağıtımcılarla veya filmin aldığı Sundance ödülü ile veya başroldeki kızların ebeveynleri ile (ki bu kızların muhtemelen bu rolü alabilmek için dans eğitimi almış olmaları ayrı bir garip) ile ilgilenmiyorum. Bu filmin yol açabileceği imalar ile ilgileniyorum. Direkt veya dolaylı, kesin veya olası sonuçları ile ilgili yazmak istiyorum.
Filmi izlerken bile bir noktada izlediğiniz şeyin 11 yaşındaki kız çocuklarının yakın çekim vücutlarına istemsiz olarak baktığınızı farkedip kendinizden utanıyorsunuz. Bunu rahat rahat izleyebilecek insanların yeri hapishane veya ıslahevi gibi biryerdir. Hani sizin de belki o yaşlarda kız çocuğunuz vardır ve erişkin insanların kızınızın erotik dans türünde hareketlerini yakından incelemesi hoşunuza gider miydi? Ayrıca neden bir film senaryosu ekrana uyarlanırken çocuk yaştaki kızları erişkin dansları ile çekersin ki? Benim görüşümü ve hislerimi bir kenara bıkarın, size internette en çok verilen örneği yazayım. İnsan öldürmenin yanlış birşey olduğunu göstermek için film çekerken gerçekten insanları öldürmek gibi. Bu yanlıştan da öte birşey.
Sorumluluk kavramını hiç duydunuz mu? Bu filmden bahsederken sadece sinematografiden veya olay örgüsünden bahsedemezsiniz. Ayrıca filmin 11 yaşındaki çocukları da istismar aracı olarak kullandığını belirtmeniz gerekiyor. Bu normal bir insan olarak sorumluluğunuzdur. Insanlara bu filmin vermek istediği mesaj dışında bambaşka bir mecraya kaydığını belirtmek zorundasınız. Bu insanlık olarak geleceğini de ilgilendiriyor ki bunu aşağıda açıklayacağım. Bu filmi izledim ama rahatsız olmadım diyemezsin, diyememelisin. "Bu daha ne ki, o yaştakiler daha neler yapıyor ve yaşıyor" gibi saçma bir savunmaya giremezsin. Film eleştirmeni gibi birşey isen hiçbir mantıkla izlediğin bu filmi tolere edemezsin. Vermeye çalıştığı mesajı öne çıkarıp bu yolda bu film de mübahtır diyemezsin. Bir film incelemesi olarak görüşünü belirtebilirsin fikir özgürlüğü çerçevesinde. Ama biraz normal bir insan isen, hiç rahatsız olmamış ve bunu göz ardı edebilmiş olamazsın.
Bu filmde asıl öne çıkarılması gereken bazı şeyleri de söyleyebilirim. Dünya genelinde dini geleneklere dayandığı düşünülen yanlış alışkanlıklar var zaten. Bu film ayrıca müslüman adetleri gibi görünen bazılarını benim bile duymadığım görmediğim şeyleri de ekrana taşıyor. Ama dini açıdan bakmak başka bir yazının konusu. Bu film esasında bir kız çocuğunun erişkinlik dönemine geçişte yaşadığı veya yaşayabileceği sorunları öne çıkarması gerekirdi. Çünkü ister istemez günümüzde 8-12 yaş arası özellikle kız çocukları için çok çeşitli sebeplerden zor zamanlar olarak geçebiliyor. Günümüz dünyasında sosyal medya öncü influencer tipler var. Kız çocuklarına yönelik saçma sapan baskılayıcı yaklaşımlar var. İnternet sayesinde hiç keşfetmedikleri şeyler avuçlarının içine kadar girebiliyor. Çocuk istismarları veya insan ticareti gibi konular var. Yani başka etkenler çocuklarınıza yaklaşmadan sizin onlara yaklaşmanız gerekiyor. Duygudurum gel-gitleri yaşacaklar ve kafaları karışık olacak. Hemen yanı başlarında ise kontrolünüz dışındaki bir dünya kendilerini bekliyor olacak.
90 'larda teknoloji ve internet yaygın değil iken ünlü olmak veya ülkenin ve hatta şehrin dışına çıkmak gibi kavramlar bile erişimi zor şeylerdi. Belki futbolcu veya şarkıcı veya model olmak gibi hayallerle daha görkemli bir yaşamın kapıları açılabiliyordu. Sonra dünya globalleşti ve dijitalleşti. Şimdiki gençler sizin bile hayal edemeyeceğiniz şeyleri akıllarından geçiriyorlar. Bu aynı zamanda Gençlerin erişkinlerin dünyasına olması gerekenden çok daha erken adım atabilmelerini de sağlıyor. Aleyna Tilki mesela. Kişisel olarak yargılamayacağım, bana düşmez. Ama tiktok gibi uygulamaların dünyada hergün bunun gibi örnekleri türettiğinden eminim. Çocuk yaştaki bu insanların elde etmeye çalıştıklarını ve düşündüklerini anlayabilir ve hatta saygı bile duyabilrim. Ama bu farklı bir konuya giriyor.
Bu kız bir örnek ve bir olasılığı temsil ediyor. Şimdi 15 yaşında ünlü olmak mümkün ve erişilebilir olarak görünüyor, çocukların artık bir rol modelleri var. Şimdi çocuklarınıza ünlü olmanın peşinde koşmak yerine daha saygın veya anlamlı veya üretken bir hayata doğru önderlik etmeniz her zamankinden daha zor. Şan şöhret ve paraya kolay bir yoldan erişme (+ bağımsızlık) düşüncesi bir üniversite okumanın, iş kadını olabilmenin veya sadık bir eş olmanın da önüne geçebiliyor. Bu film de küçük yaşlarda sağlıklı sınırlarda yaşamanın nasıl aşılabileceğine dair örnekler gösteriyor. Bu gençler filmi izlediklerinde içindeki mesajı anlayıp arkadaş seçimlerine veya dış dünyaya karşı daha bilinçli olmayacaklar. Bu filmi siz yetişkinler gibi izlemeyecekler. Daha iyi bir dansçı olabilmek için fikirler bulacaklar mesela. Filmdeki kızın yaptığı hataları yapmamak veya karşılaştıkları absürd durumlarda daha rahat olmak gibi fikirler de canlanacaktır.
Bu bir deneme turu idi. Toplumun ve dünyanın tepkisini ölçmek adına vermek istediğini söylediği mesajdan fersah fersah uzaklaşmış bilinçli bir üretimdi. Bugün sessiz kaldığınızda yarın bu örnekler daha cesur olarak çıkmaya başlayacak. Full House isimli eski bir diziyi hatırlıyorum. Benzer yaşlarda Stephanie Tanner isimli kız da kendi dans rutinini icra ediyordu ve o kadar absürd değildi. Bu dizi netflix 'te var. Bu film de onun üst versiyonu ve yine netflix 'te. Yazarlar ve yönetmen mantıklı bir mesajı çok yanlış bir ifade ile ekrana taşıdı ve buna kızan bilinçli insanlar sadece filmin yapımının çocuk istismarı olduğunu belirtebiliyor. Bu filmin içinde konuşulması gereken konular var. Mesela genç kızların ergenlik ve kadın olmaya doğru adım atmaları esnasında kontrolsüz ve denetimsiz bir şekilde cinsel özellikler kazanması ve bunları deneyimlemesi gibi. Veya bu filmdeki örnekte olduğu gibi sıradışı davranışların ve yönelimlerin de mümkün olabilmesi gibi. Ama bu konular yerine netflix 'in hatalı oluşu, filmin çocuk istismarı ile çekilmiş olması, sağ sol politik kavgaları, film eleştirmenlerinin eleştirilmesi, aşırı feminist bir yaklaşımla yönetmenin kadın olması gerekçesi ile eleştirilemez olması düşüncesi, veya sesi çok çıkanın haklı olduğu algısı ...vs gibi konular geziniyor genelde. Çocuklarınız giderek daha iğrenç ve aldatıcı hale gelen bir dünyada büyüyor. Doğru mesajlar yanlış yorumlar ile karıştırılarak yok ediliyor (din ve terör de böyle). Bu yüzden kimse mesaj ve uygulama konusunu ayrı ayrı konuşacak sağlam bir altyapı veya yaklaşım bulamıyor.
Geçlerin içinden geçtikleri zorlukları ve durumları anlatan doğru dürüst bir film olmalı ve bu film psikolojik açıdan yaklaşmalı, kız çocuklarının vücutlarını kullanmak yerine. Teknik açıdan bu çocuklar kullanılıyorlar ve pratikte de bu istismar demek. 18 yaş altı çocuklarınıza bana sorarsanız kesinlikle izletmeyin. Filmin verebileceği mesajı almak ve tehlikeden uzak durmak yerine yeni fikirler edinmeleri muhtemeldir. Fazla aşikar sahneleri olmadan ve dini yaklaşımı saptırarak ifade etmeden bu film bir başyapıt bile olabilirdi. İslamiyet konusunu da epeyce yanlış ifade ediyor zaten ve toplamda tamamen yanlış bir film ortaya çıkıyor.
Bir şekilde bulursanız bazı insanların ne yapmaya çalıştıklarını ve sağduyulu insanların buna neden itiraz ettiğini anlamak için izleyebilirsiniz. Ben bu filmin sağlıklı olmayan bir davranışı normalleştirmeye yönelik kasıtlı bir deneme olduğunu düşünüyorum. Çocuklarınıza izletmeyin derim. Onların önünde yürümek bugünlerde zor fakat daima en azından yanlarında yürümeye çalışın. Çünkü bunun gibi örnekler her zaman erişim sınırları içerisinde olacak. 11 kız çocukları bunun gibi filmlerde rol almamalı veya evlenmemeli. Arkadaşları olmalı birileri onlara yol göstermeli, sorumluluk kavramını öğretmeli. Baskıcı olmayan bir aile ortamında yetişiyor olmalılar, bizler sosyal ilişkileri olmayan hayvanlar değiliz. Mide bulandırmayan bir sonraki yazıda görüşmek üzere.
Bir yorum yazabilirsiniz